Nám tàn nhang là những đốm nâu sẫm, nâu đen xuất hiện trên da khiến làn da trở nên tối màu, già nua, thiếu sức sống. Nám tàn nhang xuất hiện ở nhiều vùng da khác nhau như da mặt, cổ, ngực, cánh tay,... nhất là những vùng da tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời.

Thực chất, nám tàn nhang là biểu hiện của chứng rối loạn sắc tố da, cụ thể là sự gia tăng sắc tố melanin.

Nám tàn nhang được chia thành hai loại chính: tàn nhang (Ephelides) và vết đồi mồi (Solar lentigines). Mặc dù hình thái tương tự, nhưng đặc điểm và quá trình phát triển của chúng lại khác nhau. Việc xác định đúng loại nám tàn nhang sẽ giúp điều trị hiệu quả hơn, cụ thể như sau:

- Tàn nhang: Đây là các mảng sắc tố da do di truyền, xuất hiện từ khi bạn còn nhỏ, khoảng 2-3 tuổi. Khi da tiếp xúc nhiều với ánh nắng, tàn nhang sẽ xuất hiện nhiều hơn, không chỉ trên mặt mà còn ở các vùng da khác như ngực, cổ, cánh tay, bàn tay,... Màu sắc của tàn nhang có thể khác nhau tùy vào sắc tố da của mỗi người như nâu đậm, nâu nhạt, đỏ,... và các nốt này có thể mờ dần hoặc biến mất khi tuổi tác tăng cao. Vào mùa đông, do da ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời nên các nốt tàn nhang thường mờ hơn so với mùa hè.

- Đồi mồi: Khác với tàn nhang, đồi mồi xuất hiện trên da muộn hơn, thường khi bạn già đi, đặc biệt là sau 50 tuổi. Đồi mồi, còn được gọi là đốm đen hay đốm nắng, có màu từ vàng nhạt đến nâu đậm tùy theo sắc tố da, và không mờ dần vào mùa đông hay theo thời gian. Bất kỳ vùng da nào tiếp xúc với ánh nắng mặt trời đều có thể xuất hiện đồi mồi như lưng, ngực, mặt, cẳng tay, bàn tay, cẳng chân,... Khác với tàn nhang, các nốt đồi mồi có đường viền rõ ràng.

Nám tàn nhang có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân, bao gồm yếu tố môi trường và di truyền, cụ thể như sau:

Da bị nám tàn nhang do di truyền

Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, nếu trong một gia đình có người bị nám tàn nhang, đặc biệt là người mẹ thì con sinh ra cũng có thể bị nám tàn nhang. Như vậy, di truyền cùng là một trong những nguyên nhân da bị tàn nhang.

Ngoài ra, tàn nhang thường xuất hiện ở những người có làn da sáng màu, liên quan đến gen MC1R, gen này chỉ định sự hình thành sắc tố da. Tuy nhiên, gen MC1R không ảnh hưởng đến tất cả mọi người theo cùng một cách, mà tác động thông qua hai loại melanin là pheomelanin và eumelanin. 

Nám tàn nhang do thay đổi nội tiết tố

Sự thay đổi nội tiết tố gây ra chứng tăng sắc tố là nguyên nhân bị tàn nhang trên da thường gặp. Cụ thể, sự gia tăng của estrogen, testosterone, progesterone khiến làn da trở nên nhạy cảm hơn. Khi các tác nhân bên ngoài tác động, da sẽ kích hoạt phản ứng và sản xuất melanin quá mức gây ra nám tàn nhang.

Tuổi tác là nguyên nhân gây nám tàn nhang

Tuổi tác càng cao, khả năng sản xuất collagen dưới da suy giảm khiến da bị lão hóa và trở nên yếu hơn. Hơn nữa, khi tuổi càng cao, nồng độ hormone estrogen suy giảm, kích thích sản sinh sắc tố melanin. Vì thế, tuổi tác cũng được xác định là nguyên nhân gây nám tàn nhang.

Nguyên nhân bị tàn nhang: Tiếp xúc với các tia gây hại

Bản chất hoạt động của melanin là bảo vệ da tránh khỏi những tác động của ánh nắng mặt trời, ánh sáng xanh. Do đó, khi da thường xuyên tiếp xúc với tia cực tím từ những nguồn ánh sáng này sẽ kích hoạt melanin sản xuất ra nhiều hơn và là nguyên nhân gây nám tàn nhang. Nếu làn da vẫn không được bảo vệ thì tình trạng nám tàn nhang càng trở nên nặng hơn, các mảng nám tàn nhang xuất hiện nhiều và khiến da trở nên sẫm màu hơn.

Sử dụng mỹ phẩm kém chất lượng là nguyên nhân da bị tàn nhang

Lạm dụng mỹ phẩm, sử dụng mỹ phẩm kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ khiến da bị tổn thương, bào mòn và kích ứng. Về lâu dài, lớp màng bảo vệ da bị mất, da trở nên mỏng và yếu hơn. Khi bị các tác nhân từ bên ngoài tấn công, làn da rất dễ xuất hiện nám tàn nhang. 

Chế độ sinh hoạt không lành mạnh và stress kéo dài

Chế độ sinh hoạt không lành mạnh như thức khuya, ngủ không đủ giấc, ít vận động, làm việc quá sức, căng thẳng, stress kéo dài sẽ làm rối loạn hệ thần kinh thực vật, rối loạn nội tiết tố bên trong cơ thể. Đây đều là những nguyên nhân gây nám tàn nhang thường gặp ở rất nhiều người.

Bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời

Cách đơn giản nhất để giảm thâm nám và tàn nhang đó là bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời. Việc chống nắng rất quan trọng trong quá trình khắc phục tình trạng thâm nám và tàn nhang. Mặc dù phương pháp khắc phục nám mà bạn đang sử dụng mang lại hiệu quả tốt, nhưng chỉ cần vài phút tiếp xúc với ánh nắng cũng có thể làm mất hết công sức của bạn.

Để bảo vệ da tốt nhất, bạn nên áp dụng biện pháp chống nắng theo nhiều lớp. Cụ thể:

• Sử dụng kem chống nắng khoáng có chỉ số SPF từ 30 trở lên (kẽm oxit và oxit titan trong kem chống nắng khoáng đã được chứng minh là giúp giảm nám bằng cách chặn các tia UV gây hại).

• Đội mũ và mặc quần áo chống tia UV khi ra ngoài.

• Hạn chế tối đa việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.

Ngoài ra, ánh sáng trong nhà cũng có thể gây nám nên bạn hãy thoa kem chống nắng ngay cả khi ở trong nhà.

Laser trị nám

Phương pháp laser trị nám đang dần trở nên phổ biến vì hiệu quả mà nó mang lại. Tia laser có thể phá vỡ melanin (sắc tố gây nám) thành các mảnh nhỏ, giúp loại bỏ nám từ gốc. Tuy nhiên, không phải loại nám nào cũng phù hợp với phương pháp này.

Sau khi điều trị bằng laser, da cần được chăm sóc kỹ lưỡng vì lớp bảo vệ da đã mỏng hơn. Nếu tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, tia UV, nám có thể tái phát dễ dàng. Trước khi chọn phương pháp này, hãy đến các cơ sở uy tín để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Peel da (lột da hóa học)

Hiện nay, có 3 loại axit phổ biến được sử dụng để peel da bao gồm axit glycolic, axit salicylic và axit TCA. Phương pháp này có khả năng giúp cải thiện sắc tố da và có thể loại bỏ 70% – 90% nám, tàn nhang sau khi thực hiện. Hơn nữa, da sau khi peel cũng sẽ hấp thu dưỡng chất tốt hơn và giảm mụn đầu đen, mụn bọc ở mũi và cằm.

Tuy nhiên, quy trình peel da khá phức tạp và nếu không thực hiện đúng cách, có thể gây ra nhiều vấn đề không mong muốn. Vì vậy, nếu không có kiến thức chuyên môn thì không nên tự thực hiện peel da tại nhà. Ngoài ra, việc chăm sóc và phục hồi da sau khi peel cũng không kém phần quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả của phương pháp.

Lá tía tô, chanh tươi và mật ong

Bạn có thể giảm nám và tàn nhang tại nhà chỉ với các nguyên liệu dễ tìm như mật ong, lá tía tô và nước cốt chanh. Lá tía tô có khả năng dưỡng và làm trắng da. Trong khi đó, nước cốt chanh có khả năng làm sáng da và mật ong giúp làm mịn da. Sự kết hợp giữa 3 nguyên liệu này sẽ giúp hỗ trợ chăm sóc làn da và hỗ trợ giảm nám, tàn nhang hiệu quả.

Cách thực hiện: Rửa sạch lá tía tô với nước muối ấm, sau đó giã nhuyễn và trộn với mật ong cùng nước cốt chanh. Thoa hỗn hợp này lên mặt, đặc biệt là vùng da bị nám, để trong khoảng 15 – 20 phút rồi rửa sạch với nước.

Sử dụng mật ong để giảm nám, tàn nhang

Mật ong là một nguyên liệu tự nhiên tuyệt vời để chăm sóc da và hỗ trợ trị nám. Dưới đây là một số cách sử dụng mật ong tại nhà:

• Mật ong nguyên chất: Rửa mặt sạch, hãy sử dụng khoảng 2 – 3 muỗng cà phê mật ong để bôi lên da và massage trong 15 – 20 phút. Sau đó rửa mặt bằng nước ấm và rửa lại bằng nước lạnh.

• Mật ong và cà chua: Cho khoảng 5 muỗng nước ép cà chua với 1 muỗng mật ong vào bát và trộn đều thành hỗn hợp đồng nhất. Thoa hỗn hợp này lên mặt, để trong khoảng 10 – 15 phút rồi rửa sạch.

Mật ong là nguyên liệu khá lành tính, vì vậy hãy kiên trì sử dụng để đạt được hiệu quả như mong muốn nhé!

Dùng mặt nạ trứng gà để giảm nám

Mặt nạ trứng gà cũng được biết đến như một phương pháp hỗ trợ giảm nám và làm đẹp da được nhiều chị em ưa chuộng. Cách làm như sau:

• Tách lòng trắng trứng gà tươi cho vào bát sạch, cho thêm một chút nước cốt chanh hoặc mật ong, sau đó đánh đều để tạo thành hỗn hợp đồng nhất.

• Thoa hỗn hợp này lên mặt trong khoảng 15 phút rồi rửa sạch.

• Thực hiện 2 – 3 lần mỗi tuần sẽ giúp làn da sáng hơn, giảm nám da, trị mụn và thu nhỏ lỗ chân lông.